به طورى كه بازگو خواهيم كرد ، در گذشته كاروانهايى كه از يك شهر به شهر ديگرى مىرفتند از دو راه زمستانى و تابستانى حركت مىكردند اين دو مسير مختلف در مناطقى كه زمينهاى ناهموار و كوهستانى داشت متداول بوده است . حادثهء ديگرى نيز هنگام خارج شدن حضرت رضا عليه السّلام از اهواز نزديك پل اربق « 45 » روى داده كه از مضمون آن درمىيابيم عدّه‌اى بعد از شهادت امام موسى كاظم عليه السّلام گمان بردند كه حضرت همچنان در قيد حيات است و بر آن جناب توقف كردند . « 46 » شيخ صدوق در عيون اخبار الرضا عليه السّلام به سند خود از جعفر بن محمّد نوفلى روايت مىكند كه : در پل اربق ( اربك ) نزد حضرت رضا عليه السّلام آمدم و بر او سلام كرده عرض كردم فداى وجودت شوم جمعى گمان مىكنند پدر بزرگوارت زنده است ، فرمود : دروغ گفتند خدا ايشان را لعنت كند اگر پدرم زنده بود ميراثش قسمت نمىشد و زنانش نكاح نمىشدند ، و ليكن قسم به خدا پدرم موسى كاظم عليه السّلام مرگ را چشيد چنان كه على بن ابى طالب عليه السّلام چشيد . محمّد نوفلى مىگويد : من عرض كردم تكليف من چيست و مرا به چه چيز امر مىكنى ؟ فرمود : بعد از من بر تو باد پيروى از فرزندم محمّد و اما من از دنيا خواهم رفت و قبرى در طوس و دو قبر در بغداد مزار خواهد شد ، عرض كردم فداى وجودت يكى از دو قبر بغداد را مىدانم ، قبر دوّم از كيست ؟ : فرمود : به زودى بر تو معلوم مىشود . پس از آن فرمود قبر من و هارون چنين است . و دو انگشت خود را به هم چسبانيد . « 47 » حديقة الرضوية ، اين روايت را از شيخ صدوق نقل مىكند ، اما به اشتباه مىنويسد : جعفر بن محمّد بن نوفلى گفت در مدينه ، خدمت حضرت رضا عليه السّلام رسيديم نزديك پل اربق ( قريه‌اى است نزديك زامهران ) و « 48 » . . . همان‌طور كه

--> ( 45 ) - پل اربك هم آمده است . ( 46 ) - دربارهء « فرقهء واقفيه » نگاه كنيد به : نوبختى ، فرق الشيعة ( چاپ نجف ) ، ص 68 و 70 ؛ احمد بن على بن احمد نجاشى ، كتاب الرجال ، ص 61 ، 230 ، 231 ، 258 ؛ شيخ صدوق ، علل الشرايع ، 1 / 235 ؛ عبد العزيز كشى ، اختيار معرفة الرجال ، ص 60 ، 459 ، 467 ، 468 ، 493 . ( 47 ) - شيخ صدوق ، عيون اخبار الرضا عليه السّلام ، 2 / 463 . ( 48 ) - عمادزاده ، زندگانى امام رضا عليه السّلام ، ص 478 به نقل از هروى ، حديقة الرضويّة ، ص 74 . اطلاعاتى كه كتاب سرچشمه‌هاى نور دربارهء پل اربك ارائه مىدهد قابل توجّه است ، مؤلفين اين كتاب در ادامهء مسير كاروان امام رضا عليه السّلام مىنويسد : كاروان علويان همچنان به راه خود ادامه دادند تا از سرزمين بصره عبور كردند و به اهواز رسيدند و از روستاى « چهارگانه » كه به آن اربك نيز گفته مىشود گذشتند و راه فارس را در پيش گرفتند . اين كتاب در جايى ديگر ، به روستاى « چهاردانگه » از توابع « رامهرمز » واقع در خوزستان ، روستاى اربك مىگويد . ر . ك . به : سرچشمه‌هاى نور ، امام رضا عليه السّلام ، ص 183 .